Waarom schrijvers herschrijven

laptopNu ik weer aan het herschrijven ben krijg ik regelmatig vragen over de verschillende versies van een verhaal. Hier zal ik uitleggen wat dit voor mij is, want dit proces is voor iedereen anders. Er zijn auteurs die een hele dag op een alinea lopen te kauwen, maar die is dan wel perfect. Ik schrijf in korte tijd veel tekst en moet daar nog vele malen doorheen om het goed te krijgen.

De eerste versie schrijven
Bij de eerste versie gaat het mij alleen maar om een ding. Kan ik dit verhaal tot een goed einde brengen?
Die vraag geeft spanning. Aangezien ik bij aanvang maar een globaal idee heb van wat ik wil gaan doen is het antwoord verre van zeker. Ik verval dus direct in een verhalende schrijfwijze die veel te weinig dialoog heeft en veel te veel overbodige info bevat. Elke inval komt als een kattebelletje onderaan de tekst te hangen en zodra ik het kan gebruiken in het verhaal verwerkt. Het kan dus gebeuren dat ik aan het grasmaaien ben en ineens naar mijn document ren om zo’n aantekening te maken. Zodra ik tijdens het schrijven echt vastloop ga ik het bos in om mijn hoofd leeg te maken. Er kunnen alleen maar goede ideeën binnen komen als je niet denkt. Dit is wetenschappelijk bewezen en wandelen werkt voor mij geweldig. Na pak ‘m beet vier maanden heb ik die eerste versie af.

De tweede versie schrijven
Nu mag er een vergrootglas bijkomen. Details worden ingevoerd en veel saaie bla bla tekst wordt omgezet naar dialogen. Al doende krijgen in deze versie de hoofdpersonen meer eigen geluid en karaktereigenschappen. De rust om op zinsniveau te werken is er nu eindelijk. Het verhaal staat immers al overeind?

wordDe derde versie schrijven
In deze versie komen de schrijverstiks en de hardnekkige fouten aan de orde. Ik heb bijvoorbeeld een hele lijst met stopwoordjes die er allemaal uit moeten. Bijvoorbeeld het woordje ‘snel’. Als ik hersenloos doortyp aan de eerste versie doen de personages alles snel. Hij holde snel – zij pakte snel enz. Fout dus. Met de zoekfunctie kan ik al die woorden terugvinden vinden en ze een voor een beoordelen. Geloof me, er mag er maar zelden een blijven staan.

De vierde versie schrijven
Na de derde versie mag het verhaal naar de proeflezers. Dit zijn mensen die het lef hebben je recht in je gezicht te zeggen waar het aan schort. En geloof me dit gaat niet altijd subtiel. Woorden als gaap of kabbel kabbel in de kantlijn zijn niet de grofste. Als ik dan zo’n verhaal vol rode aantekeningen terug krijg ga ik al die aantekeningen langs en bepaal ik of de proeflezer gelijk had of niet. En hoe slecht het ook is voor het eigen ego, goede proeflezers hebben bijna altijd gelijk.

Veel meer versies
Het kan zijn dat je het verhaal helemaal wilt omgooien of het perspectief veranderen. Ik ben ook wel eens van de tegenwoordige tijd naar de verleden tijd om gaan zetten. In die gevallen kom je op vele versies uit.
Natuurlijk is het ook zo dat ik na elke schrijfsessie het manuscript apart opsla, maar dat noem ik niet echt een andere versie. Want dan kom je zo op vijftig uit.

—————-