Turkse Kilims en tapijten

knopen en weven1De Turken hebben een lange traditie in het maken van kleden en tapijten. De techniek vindt zijn oorsprong bij de nomaden. Zo ongeveer vanaf de twaalfde eeuw vindt men deze tapijten door heel Europa.

De meeste mensen krijgen een argwanende blik in hun ogen als het over tapijten gaat. Dat soort zaken is immers niet voor de gewone man weggelegd? Het tegenover gestelde is waar. Je ziet geknoopte tapijten en Kilims in alle prijsklassen. Ze gaan een leven lang mee en zijn een streling voor het oog. Het is tegenwoordig zelfs mogelijk je tapijt naar eigen ontwerp te laten knopen.
Mocht je ooit in de gelegenheid zijn om Turkije te bezoeken dan is een bezoek aan een tapijtverkoper een must. Je zult er een warm welkom vinden en al vrij snel een glas thee in je handen gedrukt krijgen en een krukje om op te zitten, terwijl hij zijn tapijten aan je laat zien. Mocht je het geluk hebben iemand te treffen die Engels spreekt dan zal hij je trakteren op allerlei leuke anekdotes.
Als je serieuze interesse hebt in een kilim of tapijt ga dan niet met de eerste de beste prijs akkoord. Maar, zodra het onderhandelen begint gaat de verkoper ervan uit dat jullie naar beider tevredenheid tot een prijs zullen komen. Opstaan en weglopen zoals welwillende vrienden en bekenden adviseren, wordt als erg onbeleefd ervaren. En laten we eerlijk zijn, waarom zou je de onderhandelingen ingaan als je toch niet van plan bent om iets te kopen. Ga er in elk geval vanuit dat ongeveer een derde van de prijs af kan.

knopen en weven2

Kilims zijn uitermate geschikt om mooie kussenovertrekken van te maken. Dit soort kussens zijn zeker mijn favoriete kussens. Voor de prijs hoef je het niet te laten. Ik heb kussens in gebruik die al 25 jaar oud zijn. Kelim kussenovertrekken zijn zeer duurzaam. Dit kussen heeft de typische afwijkende afmeting zoals je ze overal in de Turkse huishoudens kunt terugvinden.
Dit originele kussen heeft zachte kleuren en past goed in vrijwel ieder interieur. Het Kilim sierkussen is verkrijgbaar in verschillende dessins en kleuren en is gemaakt van 100% zacht katoen. Afmetingen: 30×50 cm.
Te koop bij Bol

kilimkussen

knopen en weven3Kilims of Kelims
Kilims of ook wel Kelims genoemd, zijn niet zo duurzaam als de geknoopte tapijten, maar ze zijn ook niet zo prijzig. Kilims zijn kleden die zeer dicht zijn geweven. Door de eeuwen heen zijn ze gebruikt als kussenovertrekken,  kameeltassen of gewoon voor decoratie.
Vanwege het gebruik van de verschillende kleuren tijdens het weefproces ontstaan er verticale openingen. Dit verzwakt het tapijt en is de reden dat oudere tapijten alleen diagonale patronen kennen. Later werden er extra draden aangebracht om deze kieren te dichten.
De beroemdste Kilims van Turkije vertellen het verhaal van mensen en dieren die samen leven, en laten huishoudelijke afbeeldingen zien. Vanwege de bekering van de Turken naar de Islam zijn deze patronen verdwenen.

.
knopen en weven4Kilims zijn meestal gemaakt van wol of katoen.
Tegenwoordig kun je op de weekmarkten een plastic variant vinden. deze kilims zijn geweldig om de kinderen buiten op te laten ravotten of om te dienen als vloerbedekking tijdens een picknick. Je ziet Turkse families deze kleden gebruiken bij een bezoek aan het strand. Of als ze tijdens het werk op het land pauzeren.

.

Er zijn ook in nederland al voor redelijke prijzen mooie Kilims te vinden. Onderstaande mooie loper is te koop bij bol voor maar 140 euro.

kelim

Turkish Suzani Kilim Runner Size 2.23×0.58 Meter Material used: 100 % Wool Manufacture Date: 1999
Made in Afghanistan

.
knopen en weven5Geknoopte Tapijten
Een tapijt knopen is zeer arbeidsintensief. Een kleed van veertig knopen per vierkante centimeter en een grootte van 2 bij 3 meter heeft  zo’n twee en een half miljoen knopen. Een goeie tapijtknoper maakt tussen de 5000 en 8000 knopen per dag. Het is dan meer dan een jaar werk.
Met deze wetenschap in gedachten lijken ze ineens niet meer zo duur.
Spinnen
Het begint alle maal met de wol. Schapen scheren en de wol reinigen. Het spinnen gebeurd in Turkije nog voornamelijk met de hand. De spintol is erg populair omdat deze overal te gebruiken is. Een saaie dag toezicht houden op de schapen is al snel nuttig besteed met spinnen. Ik heb vrouwen zelfs al lopende wol zien spinnen.

.

Verven
knopen en weven6Het verven van de wol is een precies werkje. Elke kleur kent zijn specifieke mix van plantaardige kleurstoffen die elk een kleur vertegenwoordigen. De kwaliteit van de kleur is mede afhankelijk van de grondsoort en het klimaat.
Een paar voorbeelden:
– Pistach bladeren voor groen.
– Meekrab voor rood.
– Indigo voor blauw.
– Aubergine en walnoot voor zwart.
Men laat de streng wol aan een rek in grote ketels zakken waar het verfmengsel inzit en verhitten dit tot bijna het kookpunt. Daar blijft het een aangewezen tijd in hangen om daarna in de zon te drogen gehangen te worden.
De verfrecepten zijn welbewaakte geheimen van elke werkplaats of familie.

.
Knopen
knopen en weven7Er zijn vijf verschillende knopen.
– De Tibetaanse knoop
– De Berber knoop
– De Spaanse knoop
– De Persische knoop
– de Turkse knoop
Turkse knopen zijn symmetrisch Soms zijn er verschillende knoopsoorten in een tapijt te vinden.
Een knoop bestaat uit een wollen draad die strak rond een paar scheerdraden wordt geknoopt en afgesneden. De twee uiteinden vormen de opstaande draden van het tapijt.

.
knopen en weven8Scheren
Na het knopen wordt het tapijt geschoren om een mooie evenwijdige hoogte te verkrijgen.

Bij dit proces komt het patroon pas echt tevoorschijn.

.

.

Wassen
knopen en weven9Als het tapijt helemaal klaar is wordt het nog een maal grondig gewassen. Na het inwrijven van een schoonmaakmiddel schuiven ze met een scherpe plank alle verontreiniging en zeepresten eruit. Hierna mag het drogen in de zon en naar de klant.
Zijde is zonder twijfel het mooiste materiaal voor geknoopte tapijten.
Het aantal knopen per vierkante centimeter kan oplopen tot 28 bij 28.